تحقیق مقاله لزوم اندازه گیری هوش هیجانی و دلالت های ارتقاء تحصیلی خود به خود

تعداد صفحات: 53 فرمت فایل: word کد فایل: 6858
سال: مشخص نشده مقطع: مشخص نشده دسته بندی: تحقیق مقاله علوم تربیتی
قیمت قدیم:۸,۳۰۰ تومان
قیمت: ۵,۳۰۰ تومان
دانلود مقاله
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه تحقیق مقاله لزوم اندازه گیری هوش هیجانی و دلالت های ارتقاء تحصیلی خود به خود

    ضرورت های دیگری برای استفاده از فنون ارزشیابی توصیفی در برنامه ریزی درسی

    در این یادداشت بلند! با استفاده از دو مقاله به بررسی دلالت های استفاده از فنون ارزشیابی توصیفی در نظام برنامه ریزی درسی با توجه به نظام موجود ارزشیابی تحصیلی و مقررات موجود ارتقاء تحصیلی در آموزش و پرورش کشور می پردازیم.

    متاسفانه در ادبیات آموزشی موجود در کشور ما، امتحان که نوعی اندازه گیری (Assessment) می باشد؛ با ارزشیابی (Evaluation) که نوعی قضاوت است؛ یکسان پنداشته شده است. در حالیکه امتحاناتی که در نظام فعلی ارتقاء تحصیلی در ایران با استفاده از مقیاس کمی (20-0) از دانش آموزان گرفته می شود تنها بخشی از قابلیت های هوش شناختی (IQ) دانش آموزان را می سنجد و در مورد اندازه گیری هوش هیجانی (Emotional Intelligence) اطلاعاتی را فراهم نمی آورد. لذا در این یادداشت به تدقیق پیرامون هوش هیجانی و ارتقاء تحصیلی می پردازیم. سید احمد جلالی در مقاله ای تحت عنوان "هوش هیجانی" که در فصلنامه تعلیم و تربیت شماره مسلسل 70 و 69 منتشر شده، به کالبد شکافی این واژه پرداخته است.

     

    در قسمت اول این یادداشت به نقل مستقیم مطالب ذیل از این مقاله پرداخته ایم:

    1. تعریف هوش هیجانی

    2. بررسی پیشینه نظری هوش هیجانی

    3. بررسی مطالعات انجام شده درباره هوش غیر شناختی

    4. مولفه های اصلی هوش هیجانی و عوامل تشکیل دهنده آنها

     

    در قسمت دوم یادداشت به بررسی دلالت های ارتقاء خود به خود تحصیلی در نظام ارزشیابی تحصیلی ایران پرداخته ایم. محمد حسنی با مساعدت و همفکری هفت تن از همکارانش در دفتر ارزشیابی تحصیلی و تربیتی وزارت آموزش و پرورش به سفارش شورای عالی آموزش و پرورش مقاله ای تحت عنوان "ارتقاء خودکار قبولی تضمینی یا حذف مردودی" تهیه کرده است. در این مقاله معنی، کاربرد، دلایل، چالش ها و الزامات ارتقاء خود به خود در نظام ارزشیابی تحصیلی کشور با استفاده از شواهد پژوهشی و مطالعاتی و آئین نامه ها و مقررات تحصیلی تشریح شده است. (حسنی، بی تا )

    در قسمت دوم این یادداشت به نقل مطالب ذیل از این مقاله پرداخته ایم:

    1. معنی ارتقاء خودبه خود

    2. دلایل و شواهد موید ارتقاء خود به خود

    2-1- تعمیم و گسترش آموزش همگانی

    2-2- توجه به تمامی عوامل موثر در افت تحصیلی

    2-3- عوارض روحی و روانی مردودی

    2-4- آموزش و پرورش جدید و دلالت های آن

    2-5- امتحانات و عوارض آن

    2-6- اعتبار و توان امتحان در سنجش اهداف

    2-7- خسارت های اقتصادی نظام موجود ارزشیابی تحصیلی

    3. بررسی و نقد نظرهای طرفدارن نظام فعلی ارتقاء تحصیلی در ایران

    4. چالش ها و الزامات ارتقاء خود به خود

     

    در انتهای یادداشت نیز فهرست منابع دو یادداشت و مقاله اخیر الذکر درج گردیده است.

    قسمت اول: اهمیت اندازه گیری هوش هیجانی

     

    در اندازه گیری هوش هیجانی بیشتر به توان بالقوه انجام کار توجه می شود تا حاصل کار، یعنی بیشتر به فرایندها توجه داریم تا پیامدها. جلالی تاکید نموده است که نتایج پژوهش های انجام شده در خصوص هوش هیجانی در خارج از کشور نشان داده است که "مدارسی موفق هستند که به ایجاد رابطه مناسب بین دانش آموزان، دانش آموزان و معلمان و دانش آموزان و سایر اعضای مدرسه کمک می کنند". (جلالی، 1381).

    این نتایج با یافته های پژوهش دیگری در خصوص فرهنگ مدرسه (School culture) در داخل کشور مشابهت دارد. (مقنی زاده،1380) در یافته های این پژوهش که در مقاله ای تحت عنوان: "ارتقای فرهنگ مدرسه، بنیانی برای اصلاح مدرسه" در فصلنامه تعلیم و تربیت شماره مسلسل 71 منتشر شده بر این نکته تاکید شده است که مدرسه صرفاً یک سازمان آموزشی نیست، بلکه جامعه ای کوچک است که از طریق فعالیت و مشارکت دانش آموزان خود به عنوان عناصر اصلی و بزرگسالان مدرسه، سمت و سو و فرهنگ خاص خویش را پیدا می کند و دارای هویت است.(مقنی زاده، 1381).

    با توجه به اهمیت هوش هیجانی و تازه گی مطالب طرح شده توسط جلالی، بخشی از مقاله وی که در آن تعریف و بررسی پیشینه نظری هوش هیجانی و پیشینه مطالعات تجربی هوش غیر شناختی و تعریف مختصری از مولفه های اصلی هوش هیجانی و اجتماعی و عوامل تشکیل دهنده آن ارائه شده؛ عیناً به تفکیک عناوین مربوطه درج می نمائیم.

     

    تعریف و پیشینه هوش هیجانی

    تعریف هوش هیجانی نیز همانند هوش شناختی شناور است. این اصطلاح از زمان انتشار کتاب معروف گولمن (Gole man) (1995) به گونه ای گسترده به صورت بخشی از زبان روزمره درآمد و بحث های بسیاری را برانگیخت. گولمن طی مصاحبه ای با جان انیل (1996) هوش هیجانی را چنین توصیف می کند:

    "هوش هیجانی نوع دیگری از هوش است. این هوش مشتمل بر شناخت احساسات خویشتن و استفاده از آن برای اتخاذ تصمیم های مناسب در زندگی است. توانایی اداره مطلوب خلق و خوی و وضع روانی و کنترل تکانش هاست. عاملی است که به هنگام شکست ناشی از دست نیافتن به هدف، در شخص ایجاد انگیزه و امید

    می کند. هم حسی یعنی آگاهی از احساسات افراد پیرامون شماست. مهارت اجتماعی یعنی خوب تا کردن با مردم و کنترل هیجان های خویش در رابطه با دیگران و توانایی تشویق و هدایت آنان است."

    گولمن در همین مصاحبه ضمن مهم شمردن هوش شناختی و هیجانی می گوید: هوش بهر (IQ) در بهترین حالت خود تنها عامل 20 درصد از موفقیت های زندگی است. 80 درصد موفقیت ها به عوامل دیگر وابسته است و سرنوشت افراد در بسیاری از موارد در گرو مهارت هایی است که هوش هیجانی را تشکیل می دهد.

    هوش غیر شناختی، ابعاد شخصی، هیجانی، اجتماعی و حیاتی هوش را که اغلب بیش تر از جنبه های شناختی آن در عملکردهای روزانه موثرند؛ مخاطب قرار می دهد. هوش هیجانی با توانایی درک خود و دیگران( خودشناسی و دیگر شناسی)، ارتباط با مردم و سازگاری فرد با محیط پیرامون خویش پیوند دارد. به عبارت دیگر، "هوش غیر شناختی پیش بینی موفقیت های فرد را مسیر می کند و سنجش و اندازه گیری آن به منزله اندازه گیری و سنجش توانایی های شخص برای سازگاری با شرایط زندگی و ادامه حیات در جهان است". بار-آن(Bar-on) 1997) پیتر سالوی ( (salovey(1990) ضمن اختراع اصطلاح سواد هیجانی (Emotional Litesy) به پنج حیطه در این مورد اشاره می کند.

    1. شناخت حالات هیجانی خویش: یعنی، خود آگاهی.

    2. اداره کردن هیجان ها: یعنی، مدیریت هیجان ها به روش مناسب.

    3. خود انگیزی: یعنی کنترل تکانش ها، تاخیر در ارضای خواسته ها و توان قرار گرفتن در یک وضعیت روانی مطلوب.

    4. تشخیص دادن وضع هیجانی دیگران، همدلی.

    5. برقراری رابطه با دیگران.

     

    پیشینه مطالعه هوش غیر شناختی

    پیشینه هوش هیجانی را می توان در ایده های وکسلر به هنگام تبیین جنبه های غیر شناختی هوش عمومی جست و جو کرد. وکسلر در صفحه 103 گزارش 1943 خود درباره هوش می نویسد:" کوشیده ام نشان دهم که علاوه بر عوامل هوشی، عوامل غیر هوشی ویژه ای نیز وجود دارد که می تواند رفتار هوشمندانه را مشخص کند. نمی توانیم هوش عمومی را مورد سنجش قرار دهیم مگر این که آزمون ها و معیارهایی نیز برای سنجش عوامل غیر هوشی در برداشته باشد."

    وکسلر در صدد آن بود که جنبه های غیر شناختی و شناختی هوش عمومی را با هم بسنجد. تلاش او در این زمینه را می توان در استفاده وی از کاربرد خرده آزمون های تنظیم تصاویر و درک و فهم- که دو بخش عمده آزمون وی را تشکیل می دهند- دریافت. در خرده آزمون درک و فهم "سازگاری اجتماعی" و در تنظیم تصاویر شناخت و تمیز "موقعیت های اجتماعی" مورد بررسی قرار می گیرد. پژوهش های انجام شده توسط سیپس (Sipps) و همکارانش (1987) نیز نشان می دهد که بین درک و فهم تصاویر و شاخص های هوش اجتماعی پرسش نامه شخصیت کالیفرنیا (Cpi)، هم بستگی معناداری وجود دارد. (شریفی 1375)

    علاوه بر این موارد، وکسلر در کارهای خود به تلاش های "دال" مبنی بر سنجش جهات غیر شناختی هوش نیز اشاره کرده است. نتیجه کوشش های دال- همان گونه که پیش از این نیز عنوان گردید- در مقیاس رشد اجتماعی و این لند (winlend) منعکس است.

    (لیپر (Leeper) 1948) نیز بر این باور بود که "تفکر هیجانی" بخشی از "تفکر منطقی" است و به این نوع تفکر- یا به معنایی کلی تر "هوش"- کمک می کند. روان شناسان دیگری نظیر (مییر (Meyer) 1993) و سالووی نیز پژوهش های خود را بر جنبه های هیجانی هوش متمرکز کرده اند.

    پژوهشگران از طریق سنجش مفاهیمی مانند مهارت های اجتماعی، توانمندی های بین فردی، رشد روان شناختی و آگاهی های هیجانی که همگی مفاهیمی مرتبط با هوش هیجانی هستند، به بررسی ابعاد این نوع هوش پرداخته اند. دانشوران علوم اجتماعی نیز به کشف روابط بین هوش هیجانی و سبک های مختلف مدیریت و رهبری و عملکردهای فردی و تغییرات درون فردی و اجتماعی و انجام ارزش یابی از عملکردهای فردی و گروه، همت گماشته اند.

    شایان ذکر است که ایده " هوش هیجانی" پس از 50 سال بار دیگر توسط گاردنر (1983)، استاد روان شناسی دانشگاه هاروارد دنبال شد. گاردنر (Gardner) هوش را مشتمل بر ابعاد گوناگون (زبانی، موسیقیایی، منطقی، ریاضی، جسمی، میان فردی و درون فردی) می داند. او وجوه شناختی مختلفی را با عناصری از هوش غیر شناختی یا به گفته خودش "شخصی" ترکیب کرده است. بعد غیر شناختی (شخصی) مورد نظر گاردنر مشتمل بر دو مولفه کلی است که وی آن ها را با عناوین استعدادهای درون روانی و مهارت های (میان فردی) معرفی می کند. به نظر گاردنر، هوش هیجانی متشکل از دو مولفه زیر است:

     

    هوش درون فردی: که به توانایی درک و فهم دیگران اشاره دارد و می خواهدبداندچه چیزهایی انسان ها را بر می انگیزند، چگونه فعالیت می کنند و چگونه می توان با آن ها همکاری داشت. به نظر گاردنر فروشندگان، سیاست مداران، معلمان، متخصصان بالینی و رهبران مذهبی موفق احتمالاً از هوش میان فردی بالایی برخوردارند.

    روان شناسان در قلمرو فعالیت های پژوهشی خود علاوه بر این دو نوع هوش، به انواع دیگری از هوش نیز پی برده و به طور کلی آنها را به سه گروه به شرح زیر تقسیم کرده اند (ری زل 1992):

    1. هوش انتزاعی: منظور توانایی درک و فهم حل مسائل از طریق نمادهای کلامی و ریاضی است.

    2. هوش عینی: منظور توانایی درک و فهم و حل مسائل از طریق دستکاری و به کارگیری اشیا است.

    3. هوش اجتماعی: منظور توانایی درک و فهم دیگران و ایجاد ارتباط باآن ها است.

    (مایر و سالوی 1993) " هوش هیجانی" را نوعی هوش اجتماعی و مشتمل بر توانایی کنترل هیجان های خود و دیگران و تمایز بین آنها و استفاده از اطلاعات برای راهبرد تفکر و عمل دانسته و آن را متشکل از مولفه های "درون فکری" و "میان فردی" گاردنر می دانند و در پنج حیطه به شرح زیر خلاصه می کنند.

     

  • فهرست و منابع تحقیق مقاله لزوم اندازه گیری هوش هیجانی و دلالت های ارتقاء تحصیلی خود به خود

    فهرست:

    ندارد.
     

    منبع:

    1. آئین نامه امتحانات دبستانها، مصوب جلسه 901 شورای عالی فرهنگ به تاریخ 22/11/34 قانون راجع به آموزش و پرورش عمومی و اجباری و مجانی، مصوب 6 مرداد 1322.
    2. دبیرخانه شورای عالی آموزش و پرورش، (1376) نظام های آموزش جهان با تاکید بر امتحانات و شرایط ارتقاء
    3. ناماس راون ایزمن(1378) راهبردهایی برای کاهش تکرار پایه، علی حمیدی، تک نگاشت پژوهشکده تعلیم و تربیت.
    4. محمد معیری، 1377، مسایل آموزش و پرورش ایران، امیر کبیر، تهران.
    5. یونسکو، 1998، اتلاف در آموزش و پرورش، حسن زاده، شورای عالی آموزش و پرورش.
    6. سید علی اکبر دزفولیان، 1371، بررسی علل افت تحصیلی در دوره ابتدایی، اداره کل استان همدان، سند شماره 4298.
    7. بلوم، 1363، ویژگی های آدمی و یادگیری آموزشگاهی، علی اکبر سیف، مرکز نشر دانشگاهی تهران.
    8. ویلیام واتسون، پرکی، 1986، خود پنداری و موفقیت تحصیلی، سید محمد میر کمالی، یسطرون، تهران.
    9. مجید علیشاهی، 1379، بررسی تکرار پایه بر عملکرد تحصیلی دانش آموزان در روند آنی تحصیلی آنان، پایان نامه کارشناسی ارشد، دانشگاه آزاد تهران.
    10. غلامرضا نادری نیا، 1371، بررسی نگرش دانش آموزان، اولیاء و معلمین کلاس پنجم نسبت به دروس سال پنجم و ارتباط آن با در صد تجدیدی، شورای تحقیقات استان اراک.
    11. رضا ساکی، 1373، نگرش معلمان در مورد علل شکست و موفقیت تحصیلی دانش آموزان و ارتباط آن با موفقیت آنها در تدریس، فصل نامه تعلیم و تربیت سال 73، شماره 4 و 3.
    12. محمد خیر، 1364، شکست تحصیلی و رابطه آن با زمینه خانوادگی دانش آموزان در دوره ابتدایی مدارس شیراز، دانشگاه شیراز.
    13. محمد خیر، 1367، مقایسه و بررسی علل شکست تحصیلی از دیدگاه معلمین و دانش اموزان ، نشریه علوم تربیتی دانشگاه تهران، سال 67، شماره 1.2.
    14. فتح اله حسین زاده، 1380، آسیب شناسی نظام ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان جمهوری اسلامی، سازمان پژوهش و برنامه ریزی آمو زشی.
    15. ویلیام گلاسر، 1380، مدارس بدون شکست، ساده حمزه، رشد، تهران.
    16. محمد حسین الیاسی، 1370، بررسی رابطه افسردگی با جدایی والدین، جنس، افت تحصیلی و طبقه اقتصادی و دانش آموزان چهارم و پنجم ابتدایی شهرستان سنندج، دانشگاه علامه طباطبایی.
    17. مرتضی خلخالی، 1381، آسیب شناسی نظام برنامه ریزی درسی ایران، سوگند، تهران.
    18. فاطمه فقیهی و علی رووف، 1375، یادگیری گنج درون. پژوهشکده تعلیم و تربیت. تک نکاشت.
    19. یونسکو، 1998، آموزش و پرورش برای قرن بیستم، پژوهشکده تعلیم و تربیت تک نگاشت، 1379.
    20. اسماعیل بیابانگرد، 1378، اضطراب امتحان، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران.
    21. حسن کرمعلی سیچانی، 1372، بررسی میزان اضطراب ناشی از امتحان دروس دانش آموزان سال سوم دبیرستانهای شهر اصفهان، دانشگاه تربیت مدرس.
    22. سید مهدی سجادی، 1380، تبین رویکرد استنتاج در فلسفه تعلیم و تربیت، امر کبیر، تهران.
    23. حسن شعبانی، 1370، مهارت های آموزش و پرورش، انتشارات بعثت، تهران.
    24. غلامعلی افروز، 1371، امتحان و اضطراب، مجله پیوند، شماره 152، ص 15-10.
    25. خسرو صادق موسوی، 1375، بررسی نظام موجود ارزشیابی دوره ابتدایی، کمیسیون تغییر نظام آموزش و پرورش، وزارت آموزش و پرورش.
    26. علی شریعتمداری، اصول و فلسفه تعلیم و تربیت، امیر کبیر، تهران.
    27. شعبان حیدری، 1375، تاثیر اجرای ارزشیابی تکوینی بر افزایش پیشرفت تحصیلی سال اول دبیرستان های نظامهای جدید منطقه فریدون کنار، دانشگاه علامه طباطبایی.
    28. عبدالحسین نفیسی، 1371، خسارت های ناشی از شکست تحصیلی، فصل نامه تعلیم و تربیت، سال هشتم ، شماره 3.
    29. غلامعلی فرجادی، 1368، مهاجرت نیروی انسانی ماهر اثرات آن در کشورهای جهان سوم، نخستین کنفرانس، برنامه ریزی توسعه، تهران.
    30. محمد جعفر برقی، 1378، علل موفقیت و عدم موفقیت دانش آموزان دوره راهنمایی در پاسخگویی به سوالات آزمون ریاضی، سومین مطالعات بین المللی ریاضیات و علوم، دانشکده مدیریت و برنامه ریزی، تهران.
    31. مرتضی منادی، 1372، تفسیر شکست های تحصیلی از دیدگاه جامعه شناسی، فصل نامه تعلیم و تربیت، سال نهم، سال 3و4.
    32. علی ذکاوتی قراگزلو، 1370، آموزش و پرورش مبانی و نظریه ها، احیاء کتاب، تهران.
    33. هوشنگ قابلی، 1354، بررسی نحوه ارزشیابی دبیران ریاضی از دانش آموزان اول متوسطه نظری به وسیله تجزیه و تحلیل سوالهای امتحانی درس حساب و جبر، 1353، شماره سند پژوهشکده، 1669.
    34. محمد ملکی، 1371، ارزیابی از آموخته های دانش آموزان مقطع ابتدایی با توجه به سطوح یادگیری حیطیه شناختی دفتر تحقیقات آموزشی وزارت آموزش و پرورش، شماره سند 241.
    35. احمد عابدی، 1373، ارزشیابی سوالات امتحانی هماهنگ، درس از متوسطه نظری در امتحانات خرداد 1373، استان اصفهان، شورای تحقیقات استان اصفهان، شماره سند 313.
    36. مهدی سبحانی نژاد، 1374، ارزشیابی سوالات امتحان هماهنگ، دروسی از دوره راهنمایی در امتحانات خرداد ماه 1373، شورای تحقیقات استان اصفهان، شماره سند 822.
    37. ابوالقاسم اکبری، 1375، ارزشیابی و تحلیل محتوای سوال های امتحانی نهایی پنجم ابتدایی اداره کل شهرستانهای تهران، خرداد 1374، شورای تحقیقات اداره کل شهرستانهای تهران، شماره سند 623.
    38. پوپک نیک طلب، 1375، ارزشیابی و تحلیل سوال های امتحانی پایه اول راهنمایی، آموزش و پرورش شهرستانهای تهران، 1375، شورای تحقیقات شهرستانهای تهران، شماره سند 1054.
    39. ناهید زنجانی، 1376، ارزشیابی و تحلیل محتوای سوالهای امتحانی پایه چهارم.
    40. محمد شاه حسینی، 1376، بررسی سوال های امتحانی دبیران و هنر آموزان و انطباق آن با شیوه های سنجش و اندازه گیری، شورای تحقیقات اداره کل استان سمنان، شماره سند 1481.
    41. محمد گشتابی، 1377، تجزیه و تحلیل سوال های ریاضی1 در نواحی چهار گانه شیراز، شورای تحقیقات استان فارس، شماره سند 1041
    42. اسماعیل بیابانگرد، 1380، روش های پیش گیری از افت تحصیلی، انجمن اولیا و مربیان، تهران.

    تهیه: خانم زارعی

ثبت سفارش
عنوان محصول
قیمت