پروپوزال قصاص در اسلام و نقش دولت در اجرای آن

تعداد صفحات: 8 فرمت فایل: pdf - word کد فایل: 10002444
سال: مشخص نشده مقطع: مشخص نشده دسته بندی: پایان نامه حقوق
قیمت قدیم:۴,۸۰۰ تومان
قیمت: ۴,۳۰۰ تومان
دانلود فایل
  • خلاصه
  • فهرست و منابع
  • خلاصه پروپوزال قصاص در اسلام و نقش دولت در اجرای آن

    عنوان پایان نامه به فارسی:

    قصاص در اسلام و نقش دولت در اجرای آن

    عنوان پایان نامه به انگلیسی:

    Punishment in Islam and the role of government in implementing its

    کلمات کلیدی:

    قصاص- اسلام- نقش دولت-اجرای قصاص

    پرسش اصلی پژوهش :

    قصاص در اسلام در چه صورتی است و نقش دولت در اجرای آن چیست؟

     

    بیان مسئله:

    یکی از انواع مجازاتهای موجود در فقه اسلام که در قانون مجازات اسلامی نیز مندرج گردیده،قصاص می باشد که مسائل مربوط به آن به صورت روشن و مستدل بیان نگردیده و از این رو هم در میان عوام و هم در میان علاقه مندان و متخصصین علوم جزایی به ویژه طرفداران فقه اسلام، نا آشنا مانده است .که ممکن است این ناآشنایی موجبات وهن این حکم اسلامی را باعث گردد. قصاص در لغت به معنای کیفر گناه، عمل (مهیار،1377)، مجازات قاتل یا ضارب، جزا، مکافات (عمید،1369)، مقابله به مثل در جنایت عمدی(قریشی،1403)، قَود(لنگرودی،1378)می باشد. اما در اصطلاح، گرفتن مثل جنایتی است که قصاص کننده قاتل را دنبال می کند و کاری را که او انجام داده است، عوضش را انجام می دهد. (عاملی،1399). صاحب جواهر (نجفی،2009)  نیز همین تعریف را بیان می فرماید و در تعریفی دیگر، کیفری است که به حکم قانون (شرع) و به وسیله مجنی علیه و یا اولیای قانونی او، علیه مجرم به کار می رود و باید در حدودی که قانون (شرع) معین می کند، نظیر جرمی باشد که از طرف مجرم صورت گرفته است، پس باید جرم و مجازات، شبیه هم باشند(لنگرودی،1378) اما د ر قرآن، آیات متعددی راجع به قصاص و احکام و شرایط آن بیان شده است و تعدادی از آن آیات عبارتند از : آیات 178،179 و 194 سوره بقره، 95 و 96 سوره نسا، 32 و 45 و 54 سوره مائده، 40 تا 42 سوره شوری، 13 تا 15 سوره مؤمنون، 33 سوره اسراء، 27 سوره یونس، 40 سوره مؤمن و آیه 126 سوره نحل. پس قصاص اصلی است که مبانی آن را قرآن و سنت و اجماع تشکیل می دهد. علیرغم وجود آیاتی در قرآن مجید، از جمله آیات (178 و 179) سوره بقره و ( 95 و 96 ) سوره نساء و روایاتی در سنت اهل بیت (ع) که مرحوم شیخ حر عاملی در کتاب گرانقدر وسایل الشیعه (ج 19) آنها را جمع آوری نموده است در بین فقهای معظم اختلاف نظر در شرایط آن وجود دارد . به طور کلی دو نوع قصاص، قصاص نفس وقصاص اعضاء در فقه اسلام مطرح می باشد. مسائلی از قبیل امکان قصاص مسلمان در برابرغیر مسلمان ، و قصاص شخص مکره ، قصاص پدر یا جد پدری در برابر قتل فرزند و نوه و نیز شرط داشتن رشد و یا عدم آن از جمله اهم مسائل مطروحه در باب قصاص است که مورد اختلاف فقهاست.

    شرایط معتبر در قصاص شش مورد می باشد که عبارتند از: 1-برابری در آزادی 2- برابری در دین -3 نبودن پیوند پدری و فرزندی 4- عقل 5- بلوغ 6- مهدورالدم نبودن مقتول.

    علامه حلی در تحریرالاحکام (ج 2 ص 194 ) علاوه بر بلوغ، رشد را نیز شرط قصاص دانسته و گفته است در صورتی که بالغ، رشید باشد قصاص می شود ولی شهید ثانی در الروضه البهیه (ج 10 ص 66 ) عقیده دارد که شرطی که علامه ذکر کرده است مستند شرعی واضح و روشنی ندارد.

    قصاص سبب حیات و بقای جامعه و دوام حکومت عدل و قسط اسلامی است. این مجازات هر چند که جنبه حق الناسی آن فزونی بر جنبه حق الهی بودن دارد، ولی به کرات اجرای فرمان الهی را خا طر نشان  می سازد « وَ لَکُمْ فِی الْقِصاصِ حَیاه ٌ یا أُولِی الْأَلْبابِ لَعَلَّکُمْ تَتَّقُونَ» و شما را درقصاص حیاتی است ای خردمندان ،شاید که شما تقوی داشته باشید. این جمله به حکمت تشریع حکم قصاص اشاره می کند و از بلیغترین آیات قرآن از نظرنحوه بیان ،و خلاصه ترین آیات قرآن از جهت استدلال ، و لطیفترین آنها ازجهت معنی و دلالت به مدلول خویش است و این جمله بسیار کوتاه و با الفاظبسیار آسان ذکر شده ،معرفه آوردن قصاص و نکره آوردن حیات برای دلالت براین مطلب است که نتیجه یعنی حیات اوسع و اعظم از قصاص است ،یعنی نتیجه قصاص و برکات آن دامنه دارتروعظیمتراز آن است که بازبان گفته شود.و این جمله شامل لطائف بسیاری است که در این مختصر نمی گنجد ،اما دربلاغت گوی سبقت از تمام جملات بلیغ و فصیح ربوده است و آوردن جمله (لعلکم تتقون )برای آنست که بگوید، هرچند حکم عفو که قبلا آمد تخفیف ورحمتی است نسبت به قاتل ولیکن مصلحت عموم تنها با قصاص تأمین می شودو قصاص است که حیات را ضمانت می کند نه عفو و گرفتن دیه ،و نه هیچ چیزدیگر و شما با حکم قصاص با تقوی می شوید و از قتل می پرهیزید و این جمله به منزله تعلیل است ،برای تشریع حکم قصاص که باعث حیات طیبه درجامعه می گردد(طباطبایی،1351).

    از مطالعه منابع حقوق کیفری و سخنان مشاهیر و فقها درباره علت مجازات،چنین بر می آید که کیفر در سیستم جزای اسلام برای پاس داری از ارزش های اسلامی،تادیب و تذهیب اخلاقی مجرم و در نهایت ایجاد جامعه سالم از طریق پیشگیری از مفاسد اجتماعی است .بدین منظور هر یک از مجازات های اسلامی،از جهت حفظ حقوق فردی (حق الناس) و یا حفظ حقوق عمومی(حق الله) و یا هردوی آنها،وضع شده است به بیان دیگر ،فقها تنها هدف اصلی کیفر را پاسداری از نفس ،دین، ناموس، عقل و مال ذکر کرده اند (گرجی،1380).

    قصاص یکی از مجازات های مقرر در قانون مجازات اسلامی مصوب 1370 می باشد . قانونگذار در ماده 14 همان قانون قصاص را چنین تعریف کرده است:« قصاص، کیفری است که جانی به آن محکوم می شود و باید با جنایت او برابر باشد»کسی که بر جسم و یا جان دیگری صدمه وارد و او را مجروح و یا مقتول می سازد، عادلانه و منصفانه ترین مجازات او، رفتار به مثل است. به نظر می رسد که در عصر کنونی، علیرغم تبلیغات گسترده و شدید مخالفین و معاندین فقه اسلام ،اجرای دقیق احکام آن امکان پذیر و ضروری بوده که در جمهوری اسلامی ایران نیز احکام فوق در حال اجرا است و نقش دولت و نظام نیز در این امر مهم و ضروری است بنابراین محقق در پی پاسخ گویی به این سوال است که قصاص در اسلام به چه صورت است و نقش دولت در اجرای آن چیست؟

     

    پیشینه پژوهش  (در بیان مختصر پیشینه پژوهش  دانشجو باید به کلیه مراجع ذکرشده در بخش فهرست مراجع اشاره کند رجوع به مراجع باید براساس شماره مرجع یا حروف اول نام نویسندگان  باشد بدیهی است که در صورت استفاده از هریک از حالت های فوق، مراجع معرفی شده در بخش فهرست مراجع نیز باید برحسب شماره مرجع یا حروف اول نام نویسندگان مرتب شده باشد):

    روح الله موسوی خمینی (ره) ( 1364 ه .ش) 7444 در کتاب گرانقدر « تحریر الوسیله » فرموده است. قتل عمد موجب کیفر قصاص است و موجب کیفر دیه نیست نه به عنوان وجوب عینی و نه وجوب تخییری در این صورت اگر ولی دم ،قصاص رابه طور مطلق عفو کند ،قصاص ساقط می شود و حق مطالبه دیه را ندارد.

    شهید اول در کتاب « لمعه دمشقیه » می نویسد: قصاص ،اسم است برای انجام دادن مثل جنایت ارتکاب شده، از قتل یا قطع یا ضرب یا جرح و ریشه آن به معنی پیروی کردن از اثر است .چون قصاص کننده، اثر جنایتکار را پیروی می کند مانند کار او را انجام داده است.

    علم الهدی سید مرتضی در کتاب « الانتصار » آورده است. هر گاه مسلمانی به کشتن کفار ذمی عادت داشته باشد.محکوم به قصاص می شود و این مسئله از مختصات شیعه است یعنی هر گاه ذمی، مازاد دیه مسلمان را به او بدهد ،چون آن مسلمان به کشتن کفار معتاد شده کشته می شود .مذاهب اهل سنت با این حکم مخالفت کرده اند و اگر شیعه اشکال کنند که شما  مسلمان را در برابر کافر نمی کشید پس چرا در این مورد قائل به استثنا شده اید؟ در پاسخ باید گفت ما از کشتن مسلمان در برابر کافر منع می کنیم اگر مساله اعتیاد در میان نباشد و اما قاتل معتاد و مصر به کشتن کفار، قصاص کردن او ممنوع نیست و اختلاف حکم در این مورد ممتنع نخواهد بود.

     

    ‫‫​پایان نامه مربوط به این پروپوزال در سایت وجود ندارد.

  • فهرست و منابع پروپوزال قصاص در اسلام و نقش دولت در اجرای آن

    فهرست:

    ندارد
     

    منبع:

    مهیار، حسین، فرهنگ ابجدی عربی به فارس ، ی دفتر نشر فرهنگ اسلامی، تهران، 1377 ه.ش.

    عمید، حسن، فرهنگ فارسی عمی ، د امیرکبیر، تهران، 1369 ه.ش.

    قرشی، قاموس قرآ ، ن دارالاحیاء التراث الاسلامی، بیروت، 1403 ه .ق.

    جعفری لنگرودی، محمدجعفر، ترمینولوژی حقو ، ق گنج دانش، تهران، 1378 ه.ش.

    حرعاملی، محمد، وسایل الشیعه ابواب قصاص الطرا ، ف دارالاحیاء التراث الاسلامی، بیروت، 1399ه .ق.

    گرجی، ابوالقاسم، آیات الاحکام حقوق و جزای ، ی میزان، تهران، 1380 ه .ش.

    طباطبایی، محمدحسین، المیزان فی تفسیرالقرآ ، ن اسماعیلیان، قم، 1351 ه.ش.

    موسوی خمینی، روح ا...، تحریرالوسیل ، ه جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، قم، 1368 ه.ش.

    حرعاملی، محمد، وسایل الشیعه ابواب قصاص الطرا ، ف دارالاحیاء التراث الاسلامی، بیروت، 1399 ه .ق.

    نجفی، محمدحسن، جواهرالکلام فی شرح شرایع الاسلام فی مسائل الحلال و الحرام ، ه دارالاحیاء التراث الاسلامی، بیروت، 2009 م.

    زراعت، عباس، قانون مجازات اسلامی در نظم حقوقی کنونی، ققنوس، تهران، 1380 ه .ش.

    بازیگر، یدا...، قانون مجازات اسلامی در آیینه آراء دیوان عالی کشور ( قصاص عضو و دیه اعض ا)،ققنوس، تهران، 1378 ه .ش.

    مرعشی شوشتری، سیدمحمدحسن، شرح قانون حدود و قصا ، ص امیرکبیر، تهران، 1378 ه.ش.

    اصغری، شکرا...، سیستم کیفری اسلام و پاسخ به شبها ، ت کیهان، تهران، 1372 ه .ش.

ثبت سفارش
عنوان محصول
قیمت